Zgłoś uwagi

Senator Bogdan Zdrojewski - Wystąpienie z dnia 25 lutego 2020 roku.

Ustawa budżetowa na rok 2020

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
43 wyświetleń
0

Senator Bogdan Zdrojewski:

Panie Marszałku! Panie i Panowie Senatorowie!

Na przełomie lat 1989 i 1990 powstała ustawa samorządowa przygotowywana przez śp. prof. Regulskiego, przez prof. Kuleszę, ale też prof. Stępnia, prof. Kieresa. Przyjęliśmy ją w 1990 r., w marcu. Parę miesięcy później powstała tzw. ustawa kompetencyjna, dzieląca kompetencje pomiędzy samorząd a administrację państwową. Nie była ona korzystna dla samorządów, ale, generalnie rzecz biorąc, ustalała granice odpowiedzialności nie tylko merytorycznej, ale także finansowej, pomiędzy samorządami i państwem.

Muszę powiedzieć, że uczestnicząc na tej sali senackiej w 1996, 1997 r. w debatach o kolejnych reformach, nie przypuszczałem, że zobowiązania finansowe państwa wobec samorządów będą tak często, krótko mówiąc, naruszane.

Dziś mamy rok 2020, ustawę budżetową na ten rok i ponownie sytuację, w której samorządy są poniewierane przez państwo, czasami traktowane jako najniższy szczebel administracji państwowej, niesłusznie, albo też jako ten podmiot, na którym, krótko mówiąc, budżetowo można oszczędzać. Z mojego punktu widzenia jest to niedopuszczalne. Mamy za sobą 30 lat funkcjonowania samorządu terytorialnego i właśnie w tym roku powinno się domagać od państwa szczególnego uszanowania nie tylko suwerenności samorządowej, ale także praw tego szczebla administracji publicznej do, krótko mówiąc, nieoszukiwania na finansach. I jestem przekonany, że świetnym przykładem jest tu właśnie subwencja oświatowa, ale nie tylko.

Nim przejdę do kwestii subwencji oświatowej, powiem o jednej ważnej sprawie, która była przedmiotem aktywności rządu PO-PSL. To były wolno, spokojnie i z odpowiedzialnością realizowane reformy oświatowe. Nie byłem nigdy wielkim entuzjastą gimnazjów – byłem ich sympatykiem, ale wiedziałem też, że jest to także ryzyko. Te gimnazja powstały i kilka lat temu zyskały w Europie tak wysokie noty – mówię tu o wynikach gimnazjalistów – że znaleźliśmy się po raz pierwszy w pierwszej piątce Europy. To wielki sukces nauczycieli, samorządowców, rodziców, a także wszystkich tych, którzy wspomagali to szkolnictwo. (Oklaski)

Dziś zaś mamy zdewastowaną oświatę, a ta dewastacja to nie tylko koszt ucznia, nauczyciela, szkoły, ale to także koszt dla samego samorządu, koszt, który nigdy nie został prawidłowo oszacowany, a ponoszony był w ubiegłym roku, rok wcześniej – bo to już była zapowiedź – jak również będzie ponoszony w roku 2020.

Nie twierdzę dziś, że ta zwyżka pewnych środków finansowych na oświatę nie jest zwyżką w stosunku do tego, co mieliśmy w roku 2018 i 2019. Ale nie jesteśmy w stanie nadrobić tych strat, jakie samorząd poniósł w ostatnich 2 czy 3 latach właśnie w związku z subwencją oświatową. Pamiętam lata 2001, 2002, 2003, gdy to samorządy małe i słabe miały w subwencji oświatowej stuprocentowe pokrycie wydatków na oświatę, wydatków na szkoły. Były, owszem, samorządy bardzo bogate – przede wszystkim te w dużych miastach – które niezależnie od umowy z państwem dodawały z własnej woli środki na oświatę na szczeblu podstawowym, gimnazjalnym, licealnym, zawodowym. Były w związku z tym dodatki, były mniejsze klasy, były klasy specjalne, były specjalne zawody, preferowane przez określone samorządy – bo miały one do tego prawo. Trzeba to odnotować i oddać im szacunek. Ale nigdy nie było tak, żeby gminy średnie i małe miały subwencję oświatową gwarantującą im pokrycie wydatków oświatowych na poziomie 60, 70 czy 75%. Są samorządy, które wydają na oświatę 50% swojego budżetu, a przy tym otrzymują pokrycie 50, 60, 65% z budżetu państwa. Przecież to jest oszustwo! Mamy w naszym ustawodawstwie wyraźnie zapisaną odpowiedzialność państwa za te zadania, które państwo samo sobie przypisało, począwszy od tej słynnej ustawy o podziale kompetencji z maja 1990 r., czyli z czasu, kiedy wybory samorządowe dobiegały końca.

Dziś chcę powiedzieć o 2 sprawach, które są kluczowe. Oczywiście będziemy zgłaszać poprawkę mającą pomóc samorządowcom w utrzymaniu tych obowiązków i tych zadań, do których finansowania, w ramach odpowiedzialności, zobowiązało się państwo. Ale będziemy też mówić o wysiłkach samorządowców, którzy doprowadzili oświatę na niezły poziom, pomimo tej deformy, która zdarzyła się nam kilka lat temu.

I ostatnia, bardzo dla mnie ważna sprawa. Mamy różne współczynniki, którymi się posługuje państwo, posługują się nimi też sami samorządowcy. Jedni liczą, że finansowanie przez państwo własnych zobowiązań to jest 88%, inni twierdzą, że to jest 60%, są też obliczenia, które pokazują, że to jest gdzieś pomiędzy tymi wielkościami. Ale nie ma obliczeń, które pokazywałyby, że państwo wywiązuje się w 100% z własnych zobowiązań, i to w najlepszym okresie koniunktury europejskiej, światowej, a także gdy mamy budżet – ponoć – zrównoważony. Jeżeli jest tak dobrze, to dlaczego tym samorządom jest tak ciężko? Dlaczego przy każdej okazji muszą one dopominać się od państwa, od Ministerstwa Finansów, realizacji tych zobowiązań, które są wpisane w określone ustawy i w samą konstytucję?

Jeżeli chcemy, aby Polska była nowoczesna, otwarta, jeżeli chcemy myśleć nie o wczoraj i dzisiaj, ale o jutrze i o następnych latach, to musimy myśleć o dzieciach, musimy myśleć o wychowaniu, musimy myśleć o oświacie. I musimy pamiętać, że oszczędzając na oświacie poprzez redukowanie środków finansowych na samorząd, ograniczamy jakość naszej przyszłości i siłę państwa polskiego. A na to pozwolenia być nie może. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Oceń senatora
Ocena
4.3
Pozycja w rankingu:
76
Liczba głosów: 6
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.