Zgłoś uwagi

Senator Barbara Zdrojewska - Wystąpienie z dnia 05 lutego 2020 roku.

Ustawa o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o opłatach abonamentowych

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
4 wyświetleń
0

Stenogram

Senator Sprawozdawca Barbara Zdrojewska:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Ustawa, którą mam zaszczyt dzisiaj państwu przedstawiać, stanowi już trzecie z kolei rozwiązanie tymczasowe, interwencyjne. Pierwszym była rekompensata w wysokości 980 milionów zł z tytułu utraconych w latach 2010–2017 wpływów z opłat abonamentowych z tytułu zwolnień z tych opłat z przeznaczeniem na realizację przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji misji publicznej. Następnie w roku 2019 udzielono kolejnej rekompensaty z tytułu utraconych w latach 2018–2019 opłat abonamentowych z tytułu zwolnień w formie skarbowych papierów wartościowych o wartości nominalnej nie większej niż 1 miliard 260 milionów zł. Tak że jest to trzecia z kolei transza środków dla mediów publicznych, którą przekazujemy ze środków państwa.

Szanowni Państwo, nowelizacja ustawy o opłatach abonamentowych ma na celu zapewnienie jednostkom publicznej radiofonii i telewizji rekompensaty z tytułu utraconych w latach 2018 i 2019, a nie zrekompensowanych w 2019 r., oraz utraconych w roku 2020 wpływów z opłat abonamentowych z tytułu zwolnień podmiotowych zawartych w ustawie o opłatach abonamentowych z przeznaczeniem na realizację misji publicznej, o której mowa w ustawie o radiofonii i telewizji. W związku z tym ustawa przewiduje, że w roku 2020 minister właściwy do spraw budżetu przekaże jednostkom publicznej radiofonii i telewizji skarbowe papiery wartościowe jako rekompensatę z wyżej wymienionego tytułu. Łączna wartość nominalna skarbowych papierów wartościowych stanowiących rekompensatę ma wynieść – to rekordowa kwota – 1 miliard 950 milionów zł.

Niezależnie od tego, że ustawa określa zasady emisji skarbowych papierów wartościowych oraz reguły rozporządzania nimi, wprowadza również zmianę w ustawie o radiofonii i telewizji, która polega na uchyleniu przepisu ograniczającego liczbę członków zarządu spółki do 3 osób. Bardzo chciałabym na to zwrócić uwagę.

Zawiera również regulację, która powoduje, że jednostki publicznej radiofonii i telewizji w projektach kart powinności – nakazanych ustawą – na lata 2020–2024 uwzględnią w każdym roku objętym tą kartą wysokość przychodów ze środków publicznych na poziomie nie niższym niż suma prognozowanych wpływów z opłat abonamentowych na 2020 r. oraz rekompensaty określonej w przedmiotowej ustawie. Jednocześnie – zwracam też na to uwagę – został przedłużony do dnia 15 maja 2020 r. termin zawarcia porozumień w sprawie ustalenia karty powinności na lata 2020–2024. Stosowną ustawę implementującą dyrektywy unijne przyjmowaliśmy nie tak dawno temu.

Druga sprawa, na którą chciałabym zwrócić uwagę, Szanowni Państwo, to to, że po raz kolejny jest to projekt poselski, czyli mający wszystkie wady takiego projektu. Poza jedną zaletą, taką, że w szybkim tempie można przegłosować ustawę, projekt poselski ma znane wszystkim państwu wady.

W porównaniu z przedłożeniem poselskim projekt ustawy został rozszerzony o zmianę ustawy o radiofonii i telewizji polegającą na uchyleniu przepisu określającego liczbę członków zarządu spółki. W konsekwencji uległ zmianie też tytuł ustawy.

Ponadto wprowadzono zmiany, które powodują skrócenie procedury przyznawania jednostkom radiofonii i telewizji skarbowych papierów wartościowych. M.in. skrócono drogę… Wniosek do ministra właściwego do spraw budżetu będzie przekazywany bezpośrednio przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji z pominięciem ministra właściwego, w tym przypadku ministra kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Wydłużony też został – do 15 maja 2020 r. – termin zawarcia porozumienia w sprawie ustalenia karty powinności na lata 2020–2024. Ponadto wprowadzony został przepis, który powoduje, że do zmiany planów programowo-finansowych na rok 2020, uwzględniających wartość nominalną skarbowych papierów wartościowych ustaloną dla poszczególnych jednostek publicznej radiofonii i telewizji, nie będzie miał zastosowania przepis dotyczący limitu wysokości przychodów z tytułu opłat abonamentowych i kar za używanie niezarejestrowanych odbiorników, a także dotacji z budżetu państwa.

Niezależnie od powyższego zostały wprowadzone zmiany legislacyjne, doprecyzowujące, redakcyjne.

W trakcie drugiego czytania na posiedzeniu Sejmu zgłoszono wniosek o odrzucenie projektu w całości. Sejm podjął decyzję o przystąpieniu do trzeciego czytania bez ponownego kierowania projektu do komisji. Prócz tego, że projekt był wyjątkowo pilny – jako poselski – to jeszcze w dodatku skrócono stosowne procedury. Wniosek o odrzucenie projektu ustawy nie uzyskał poparcia.

Za przyjęciem ustawy głosowało 228 posłów i ustawa przeszła.

Nowelizacja ustawy o opłatach abonamentowych przewiduje udzielenie pomocy publicznej poszczególnym jednostkom publicznej radiofonii i telewizji w roku 2020 w postaci skarbowych papierów wartościowych. Wykonaniu wskazanej w traktacie regulacji na gruncie prawa polskiego służy ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W myśl art. 12 przywoływanej ustawy projekty programów pomocowych wymagają opinii prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, która w szczególności zawiera stanowisko w sprawie obowiązku notyfikacji projektu.

W odniesieniu do pomocy przewidzianej w projekcie ustawy o opłatach abonamentowych prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 19 grudnia 2019 r. wydał opinię, w której stwierdził: „Wydaje się zatem” – zwracam uwagę na to sformułowanie – „że projektowane zmiany nie powinny wpłynąć na ocenę zgodności istniejącego systemu finansowania nadawców publicznych w Polsce, a zatem nie powinny podlegać obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej. Jednakże z formalnego punktu widzenia wątpliwości w kwestii zmiany pomocy istniejącej może budzić planowana forma pomocy, która nie została wprost wskazana w ustawie o radiofonii i telewizji zgłoszonej Komisji Europejskiej”. Tak że opinia UOKiK nie tylko zawiera pewną wątpliwość, ale i zastrzeżenie.

Jednocześnie prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował o możliwości skonsultowania z przedstawicielami Komisji Europejskiej na poziomie roboczym, czy projekt ustawy z uwagi na nowe źródło wpływów nadawców publicznych powinien podlegać formalnemu zgłoszeniu w odpowiednim trybie.

Przytoczona konkluzja opinii prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie rozstrzyga jednoznacznie wątpliwości co do obowiązku notyfikacji przedmiotowej pomocy Komisji Europejskiej. Ponadto brak informacji o przeprowadzonych konsultacjach w wymienionym wyżej zakresie powoduje, że nie ma pewności prawnej, czy pomoc przewidziana w przedmiotowej ustawie powinna podlegać notyfikacji, czy też nie.

W związku z powyższym nie można wykluczyć, że ustawa jest obarczona wadą w postaci braku notyfikacji Komisji Europejskiej. A zatem pomoc udzielona na podstawie przedmiotowej ustawy może skutkować określonymi konsekwencjami wynikającymi z niedopełnienia w odpowiednim czasie procedur związanych z koniecznością notyfikacji projektu Komisji Europejskiej.

Ten temat dozwolonej pomocy publicznej wielokrotnie wracał w dyskusjach na temat ustawy o radiofonii i telewizji oraz innych ustaw, które regulowały przepływ środków. Zwracam państwa uwagę na to, że dotychczas, pomimo że 4 lata… Mamy już drugą kadencję obecnej koalicji i do tej pory nie doczekaliśmy się uregulowań prawnych, które by dały pewność, że jeżeli ktoś zaskarży do Unii Europejskiej ten sposób procedowania… Nie wiemy, czy wtedy nie spotkamy się z sytuacją nałożenia na nas kar finansowych.

Szanowni Państwo, projekt ustawy został rozszerzony o zmianę ustawy o radiofonii i telewizji polegającą na uchyleniu przepisu określającego liczbę członków zarządu spółki.

Rozszerzenie zakresu wprowadzonych zmian w ustawie o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych o nowelizację ustawy o radiofonii i telewizji w zakresie, który nie jest powiązany tematycznie, czyli zmieniającym zasady powoływania zarządu, jest niezgodne z regułami zasad techniki prawodawczej. Tak czytamy w opinii naszych legislatorów. Ponadto nie ma uzasadnienia dla konieczności wprowadzania tego rodzaju zmiany w ustawie o radiofonii i telewizji jakby przy okazji prac nad nowelizacją ustawy o opłatach abonamentowych. Budziło to zainteresowanie, pytaliśmy o to, ale nie uzyskaliśmy żadnej sensownej odpowiedzi na pytanie, dlaczego są proponowane takie zmiany, jeśli chodzi o przepisy określające liczbę członków zarządu spółki TVP SA.

Przyjęta regulacja w odniesieniu do rozszerzenia zakresu wprowadzanych zmian o nowelizację ustawy o radiofonii i telewizji stanowi nowość normatywną i jako taka może się spotkać z zarzutem wykroczenia poza materię ustawową i pominięcia etapu 3 czytań podczas prac legislacyjnych w Sejmie.

Należy również podkreślić, że regulacja przyjęta w przedmiotowej ustawie dotyczy przyznania rekompensaty jednostkom publicznej radiofonii i telewizji jedynie w roku 2020.

Nie ma przepisów, które przewidywałyby przyznanie tym podmiotom rekompensat na kolejne lata. W obowiązujących przepisach brak jest rozwiązania o charakterze systemowym przewidującego regularne rekompensaty czy też inne stałe formy finansowania mediów publicznych na określonym poziomie finansowym, które stanowiłyby realną podstawę do przygotowania projektów kart powinności w odniesieniu do wskazania sposobu finansowania powinności wynikających z realizacji misji publicznej, które miałyby być realizowane w latach 2021–2024.

Rozwiązanie to, zdaniem naszego Biura Legislacyjnego, należy uznać za nieprawidłowe z uwagi na to, że nakazuje uwzględnienie w porozumieniu dotyczącym ustalenia kart powinności w odniesieniu do lat 2021–2024 stanu prawnego w kształcie, który nie istnieje w odniesieniu do źródeł finansowania zadań realizowanych w ramach misji publicznej.

W związku z tym otwarte pozostaje pytanie o źródła i sposób finansowania misji publicznej realizowanej w oparciu o karty powinności obejmujące lata 2021–2024.

Mamy do czynienia z pewnego rodzaju prowizorium, bo kart powinności nadal nie ma. Telewizja je złożyła, ale Krajowa Rada nie przyjęła pod koniec ubiegłego roku przygotowanych kart powinności, do których dołączone były zasady finansowania misji w mediach publicznych. Mimo że przegłosowaliśmy w Senacie – Sejm oczywiście też to zrobił – ustawę, która miała to uregulować zgodnie z prawem unijnym, nadal mamy do czynienia z prowizorką.

Jeszcze z takich uwag… To już jest najdrobniejsza uwaga. Jak zwykle ustawa ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, czyli nie ma 14 dni na to, aby ten akt normatywny wszedł w życie. To jest oczywiście niezgodne… Zasady są tu ciągle łamane przez obecnie rządzącą koalicję.

Szanowni Państwo, wczoraj odbyły się 2 posiedzenia komisji kultury. Jedno było poświęcone dyskusji o telewizji publicznej, prawu do rzetelnej informacji. Prawo do rzetelnej informacji a media publiczne – na ten temat odbyła się kilkugodzinna dyskusja w czasie posiedzenia komisji. Drugie posiedzenie było poświęcone już konkretnie ustawie i wynikiem tego drugiego posiedzenia jest wniosek o odrzucenie ustawy w całości i taki wniosek został uchwalony większością głosów. Przekazuję tutaj sprawozdanie komisji kultury panu marszałkowi.

Myślę, że dzisiaj będziemy dużo mówić na temat wniosku z dyskusji z obu posiedzeń komisji, ale chciałabym przekazać państwu również oficjalny dokument, który na tym drugim posiedzeniu został przegłosowany. To jest stanowisko Komisji Kultury i Środków Przekazu na temat: prawo do rzetelnej informacji a media publiczne. Pozwolę sobie odczytać ten dokument, on jest już zawieszony na stronach Senatu, na stronach komisji kultury.

Po wysłuchaniu raportów i opinii społecznych organizacji pozarządowych, ekspertów i rzecznika praw obywatelskich oraz po przeprowadzeniu dyskusji komisja uznaje za niedopuszczalne stosowanie w mediach publicznych finansowanych ze środków pochodzących od społeczeństwa i bezpośrednio z budżetu państwa następujących praktyk: zastępowanie obiektywnej i uwzględniającej różnorodność opinii informacji przekazami wartościującymi i sprzyjającymi wyłącznie interesom partii rządzącej; akceptacja i budowanie przekazów dzielących Polaków oraz wprowadzających elementy mowy nienawiści wobec konkretnych grup społecznych i osób fizycznych; rażący brak bezstronności i obiektywizmu, zwłaszcza w czasie kampanii wyborczych i w okresach je poprzedzających; brak odpowiedzialności za wagę i znaczenie słów napędzających mowę nienawiści w mediach społecznościowych i w przestrzeni publicznej; lekceważenie ogólnie przyjętych norm społecznych i zasad odpowiedzialnego dziennikarstwa.

Komisja zwróciła się z apelem i z tymi wnioskami do władz i pracowników mediów publicznych o przywrócenie rzetelności w programach informacyjnych, do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wprowadzenie właściwego nadzoru i reagowania na wymienione wyżej praktyki, do Rady Mediów Narodowych o dokonanie oceny pracy władz mediów publicznych oraz o zmianę władz TVP i Polskiego Radia odpowiedzialnych za złe praktyki.

Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Oceń senatora
Ocena
5
Pozycja w rankingu:
5
Liczba głosów: 2
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.