Zgłoś uwagi

Anna Kwiecień, Piotr Uściński, Anita Czerwińska, Józefa Szczurek-Żelazko - pytanie z 23 stycznia 2020 r.

Pytania w sprawach bieżących
 
Posłowie Anna Kwiecień, Piotr Uściński, Anita Czerwińska, Józefa Szczurek-Żelazko - PiS
w sprawie nowego modelu psychiatrii dziecięcej

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
27 wyświetleń
0

Stenogram

14. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Anna Kwiecień:

    Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem osobistym człowieka, którego ochrona należy do obowiązków państwa. Przemyślana troska o zdrowie psychiczne buduje kapitał osób, rodzin i społeczeństwa, przyjazny, sprawny system pomocy i wsparcia w kryzysach zdrowia psychicznego przeciwdziała tragediom indywidualnym i rodzinnym oraz wielkim stratom społecznym. Od lat brakuje miejsc w dziecięcych szpitalach psychiatrycznych, brakuje praktycznie w całym kraju. W Polsce jest ich zaledwie ok. 400 na ok. 400 tys. dzieci, które mogą potrzebować fachowej pomocy. Na tle tak sformułowanych potrzeb rysuje się konieczność dalszego reformowania psychiatrii ze szczególnym uwzględnieniem psychiatrii dziecięcej. Widomym znakiem tych reform są takie działania jak realizacja programu pilotażowego centrów zdrowia psychicznego, przygotowanie podstaw przebudowy lecznictwa psychiatrycznego dzieci i młodzieży oraz uruchamianie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

    W związku z tym mam pytania do pani minister: W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia przeorganizuje psychiatrię dziecięcą? Na czym będzie polegał nowy model trójstopniowego podziału ośrodków udzielających pomocy psychiatrycznej dzieciom i młodzieży? Kiedy rozpocznie się realizacja tego programu? Czy model ten przewiduje współpracę z samorządami? Jakie środki finansowe państwo przewidujecie na realizację tego ambitnego programu? Dziękuję bardzo.

14. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Rzeczywiście opieka psychiatryczna nad dziećmi i młodzieżą wymaga pilnej interwencji i szybkich zmian. Do tych zmian przygotowywaliśmy się już od kilku lat, ponieważ te zmiany są determinowane w dużej mierze różnymi czynnikami, m.in. ilością kadry medycznej, która jest na rynku w ochronie zdrowia - mam na myśli lekarzy psychiatrów, a także psychologów, psychoterapeutów, terapeutów środowiskowych - ale również poprawa tej sytuacji jest determinowana ilością podmiotów, które chciałyby udzielać tychże świadczeń.

    System opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą, ale nie tylko, również nad dorosłymi, funkcjonuje już od wielu, wielu lat w niezmienionej formie. Natomiast trendy światowe, zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia czy też doświadczenia krajów Unii Europejskiej wskazują, że należy ten system przeformułować, zupełnie odwrócić. U nas bazą do tej pory były oddziały psychiatryczne w szpitalach wielospecjalistycznych bądź też szpitale psychiatryczne. Większość pacjentów, którzy borykali się z problemami zdrowia psychicznego, była hospitalizowana, tam stosowane były głównie metody farmakologiczne, nie było ciągłości opieki po wyjściu ze szpitala. Doświadczenia krajów Unii Europejskiej czy też zalecenia światowe wskazują na zupełnie inny model. I my właśnie, m.in. bazując na tych kryteriach, zbudowaliśmy trójstopniowy model opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą. Wykorzystaliśmy również wzorce czy doświadczenia różnego rodzaju pilotaży, które były przeprowadzane na terenie kraju, bo chcę przypomnieć, że m.in. z budżetu Unii Europejskiej, ze środków Unii Europejskiej były finansowane pilotaże na terenie kraju, w ramach których sprawdzano efektywność działania np. centrów zdrowia psychicznego.

    Wracam teraz do nowego projektu. Otóż budujemy system trójstopniowy. Pierwszy poziom to jest poziom, który powinien funkcjonować jak najbliżej miejsca zamieszkania dziecka, miejsca jego bytowania, miejsca, gdzie się uczy, w jego środowisku. Zakładamy, że pierwsze zaburzenia zdrowia psychicznego, głównie zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania, mogą być korygowane w poradniach bez konieczności interwencji lekarskiej. Dlatego też budujemy pierwszy poziom, który praktycznie do tej pory w Polsce nie funkcjonował, a jest on mocno rozbudowany w innych krajach, oparty na poradniach psychologiczno-psychoterapeutycznych. W tych poradniach będzie pracował zespół czteroosobowy. W skład tego zespołu wchodzi psycholog, dwóch psychoterapeutów i terapeuta środowiskowy. Świadczenia w tych poradniach będą kontraktowane prawdopodobnie od lutego, ponieważ zostały już w tej chwili przygotowane wszystkie akty prawne, które umożliwiają proces kontraktacji. Zostało wydane rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie warunków umów na świadczenia zdrowotne w obszarze psychiatrii dzieci i młodzieży, jak również zostało podpisane zarządzenie prezesa o finansowaniu i niebawem rozpocznie się procedura kontraktowania tych świadczeń. Zakładamy, że na terenie kraju będą zakontraktowane świadczenia w około 300 takich poradniach, czyli mniej więcej pokrywa się to z mapą powiatów. Chcielibyśmy, żeby przynajmniej w każdym powiecie na tym pierwszym etapie tworzenia nowego systemu funkcjonowała poradnia psychologiczno-psychoterapeutyczna, gdzie będzie możliwe udzielanie świadczeń bez skierowania. To jest bardzo istotne, że nie będzie potrzebne skierowanie od lekarza, od kogokolwiek. Można z dzieckiem zgłosić się do takiej poradni i tam dziecku będzie na pewno udzielona pomoc. Finansowanie tych poradni jest zapewnione. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oszacowała koszty działania takiej poradni na ok. 500 tys. zł w skali roku, czyli 0,5 mln na jedną taką poradnię. Oczywiście ostateczne warunki finansowe zostaną ustalone w trybie konkursowym, ale taką kwotę mniej więcej wysymulowała agencja. Te środki są zabezpieczone w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia. W tej chwili odbywają się już rozmowy z dyrektorami oddziałów wojewódzkich i niebawem pojawią się konkursy. Dlatego też chciałabym zaapelować do wszystkich, którzy mają wpływ na powstawanie takich poradni na poziomie samorządów, aby zechcieli nas wesprzeć w tym procesie zmiany systemu opieki psychiatrycznej nad dziećmi i zechcieli zaktywizować chociażby lokalne podmioty lecznicze - często powiaty są właścicielami szpitali i poradni specjalistycznych - żeby w ramach swojej działalności uruchomiły komórkę, która pozwoli im zakontraktować ten rodzaj świadczeń.

    Zależy nam na tym, aby polskie dzieci w przypadku zaburzeń zdrowia psychicznego nie były hospitalizowane. Chcemy zmienić podejście (Dzwonek), zdezinstytucjonalizować tę opiekę, tak aby leczenie dziecka było prowadzone w przyjaznych warunkach, w jego otoczeniu.

14. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Piotr Uściński:

    Szanowna Pani Minister! Bardzo dziękujemy za te informacje. Wspomniała pani w swojej wypowiedzi o brakach kadrowych. Faktycznie brakuje lekarzy psychiatrów dziecięcych. Jest ich jedynie kilkuset w całym kraju. Do poradni pierwszego poziomu, tych 300 poradni, o których pani mówiła, będą potrzebni psychologowie, psychoterapeuci, więc będą tu potrzeby kadrowe. I pytanie uzupełniające jest takie: Czy w związku z programem będą jakieś rozwiązania w zakresie kształcenia specjalistów, lekarzy, psychologów, terapeutów, asystentów, ukierunkowanych na psychiatrię i psychologię wieku dziecięcego? 300 poradni w całym kraju razy cztery, więc będzie potrzebnych ponad 1000 specjalistów do tych poradni. No i ta liczba psychiatrów dziecięcych w skali kraju cały czas jest mała. Czy są jakieś plany, żeby zwiększyć ich liczbę, żeby ukierunkować lekarzy, młodych lekarzy, by robili tę specjalizację? (Dzwonek) Dziękuję bardzo.

14. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja jeszcze może uzupełnię informacje dotyczące tego nowego systemu. Mówiłam o pierwszym poziomie opartym na działaniu poradni psychologiczno-psychoterapeutycznych. Drugi poziom to jest poziom, który już częściowo w Polsce funkcjonuje, ale on będzie stanowił jakby uzupełnienie tego projektu, czyli to będą poradnie zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży, gdzie będzie już lekarz, oddziały dzienne psychiatryczne dla dzieci i młodzieży i zespoły leczenia środowiskowego. To jest też ambulatoryjna opieka, ale to już działa pod kierunkiem lekarza, gdzie może być włączana np. farmakoterapia. Dopiero w przypadku stwierdzenia głębokich zaburzeń, czyli znamion choroby psychicznej, ostatecznie dziecko jest kierowane do oddziałów psychiatrycznych. Tak jak wspomniałam, chcemy, aby zgodnie z trendami światowymi to leczenie psychiatryczne odbywało się na poziomie ambulatoryjnym, a szpitale mają być przeznaczone tylko i wyłącznie dla najcięższych przypadków. Chciałabym podać taki przykład z krajów Unii Europejskiej. We Włoszech na całe Włochy mamy 35 łóżek przeznaczonych dla leczonych psychiatryczne dzieci i młodzieży, bo całe leczenie psychiatryczne odbywa się w środowisku domowym bądź też w poradniach.

    Co do kadry to rzeczywiście mamy lekarzy bardzo mało, 441 specjalistów w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. Z roku na rok zwiększamy liczbę miejsc rezydenckich, zwiększa się też liczba chętnych, którzy chcą uzyskać tę specjalizację. Dzieje się tak dzięki temu, że m.in. zwiększyliśmy środki na finansowanie rezydentur, zwiększamy liczbę miejsc na uczelniach medycznych, ale dopiero za kilka lat ich absolwenci będą mogli decydować o podjęciu konkretnej specjalizacji.

    Jednak, jeszcze raz to podkreślam, lekarz zaczyna w systemie funkcjonować dopiero od drugiego poziomu. Ten pierwszy poziom jest oparty na psychologach, psychoterapeutach, terapeutach środowiskowych. Aby dostarczyć tę kadrę, już w 2018 r. minister zdrowia przygotował projekt ustawy - zresztą parlament ją uchwalił - o nowej specjalizacji mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, tj. psychoterapii dzieci i młodzieży. Określiliśmy tam szczegółowy sposób, ścieżkę dojścia do tytułu specjalisty. Oczywiście daliśmy też możliwość uznania dorobku tych osób, które uzyskały te tytuły, funkcjonują w systemie. To powoduje, że z roku na rok przybywa nam psychoterapeutów dzieci i młodzieży.

    Jeżeli chodzi o kształcenie psychologów w tym zakresie, to wiele uczelni na terenie kraju kształci psychologów. Myślę, że to jest dobry moment, żeby wykorzystać ich kompetencje w systemie.

    Jeżeli chodzi o terapeutę środowiskowego - bo on jest też członkiem tego zespołu - również w ubiegłym roku określiliśmy ramy kwalifikacji, na podstawie których pracownicy mogą uzyskiwać certyfikat terapeuty środowiskowego. (Dzwonek) Tak że pomyśleliśmy wcześniej o kadrze. Mam nadzieję, że przy wsparciu samorządów uda nam się zrealizować te zmiany w psychiatrii. (Oklaski)

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.