Zgłoś uwagi

Poseł Waldemar Buda - Wystąpienie z dnia 09 stycznia 2020 roku.

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeniesieniem środków z otwartych funduszy emerytalnych na indywidualne konta emerytalne

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
0 wyświetleń
0

Stenogram

16. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeniesieniem środków z otwartych funduszy emerytalnych na indywidualne konta emerytalne (druk nr 114).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu rządu, ministra funduszy i polityki regionalnej mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeniesieniem środków z otwartych funduszy emerytalnych na indywidualne konta emerytalne, druk nr 114.

    Szanowni Państwo! Projekt realizuje założenia przewidziane w ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝, bowiem umożliwi on realizację działań służących budowaniu kapitału dla rozwoju, będącego filarem przyjętego przez Radę Ministrów w lutym 2016 r. ˝Planu na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. Kierując się paradygmatem zakwestionowanym przez naszych poprzedników, że środki zgromadzone przez Polaków w OFE stanowią ich oszczędności emerytalne, celowe jest skierowanie środków z OFE do instrumentu, jakim są indywidualne konta emerytalne, i wzmocnienie możliwości budowania prywatnych oszczędności emerytalnych.

    Jednocześnie należy podkreślić, że w obecnym systemie ubezpieczony nie otrzymuje emerytury z otwartych funduszy emerytalnych. Na skutek działania tzw. suwaka bezpieczeństwa wszystkie jego składki emerytalne ostatecznie trafiają do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez ubezpieczonego. Nie ma więc nawet możliwości zestawienia prognozowanych wypłat z otwartych funduszy emerytalnych na tle indywidualnych kont emerytalnych. Za uzasadnione należy zatem uznać założenie, że projektowana zmiana odbędzie się z korzyścią dla obecnych członków otwartych funduszy emerytalnych, choćby z tego względu, że uzyskają oni prawo do pozostania w filarze kapitałowym aż do osiągnięcia wieku emerytalnego, bez przymusowego transferu ich środków do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tak jak jest obecnie.

    Mając na uwadze powyższe, konieczne jest podjęcie zmian wzmacniających polski system emerytalny, zapowiedzianych w 2016 r. i tworzących silny drugi filar kapitałowy tego systemu, który będzie się opierał na instrumentach indywidualnych, jakimi będą powszechne indywidualne konta emerytalne, dostępne dla każdego i zasilone środkami pozostającymi aktualnie w OFE.

    Niniejszy projekt ustawy zakłada więc przebudowę modelu funkcjonowania OFE, opierając się na poniższych założeniach. Powszechne towarzystwa emerytalne, zarządzające otwartymi funduszami emerytalnymi, staną się towarzystwami funduszy inwestycyjnych, zaś OFE przekształcą się w specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte. Aktywa netto OFE zostaną przekazane na IKE, prowadzone w ramach specjalistycznych funduszy otwartych przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Polityka inwestycyjna SFIO przekształconych z OFE będzie dostosowana do wieku i profilu ryzyka ubezpieczonych. Jako substytut podatku dochodowego pobieranego od emerytur wypłacanych z FUS, z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, od środków przenoszonych na IKE pobrana zostanie opłata przekształceniowa w łącznej wysokości 15%, której płatność zostanie rozłożona na 2 lata i do uiszczenia której obowiązane będą SFIO, czyli specjalne fundusze inwestycyjne otwarte. Wysokość opłaty odpowiada poziomowi efektywnej stopy opodatkowania obecnie emerytur w pierwszym, oczywiście, progu podatkowym.

    Możliwe będzie złożenie deklaracji przez członka OFE o przejściu do ZUS, co będzie wiązało się z przeniesieniem aktywów z OFE do Funduszu Rezerwy Demograficznej i dopisaniem ich wartości do kapitału zaewidencjonowanego na indywidualnym koncie w ZUS. Przy wyborze tej opcji nie będzie pobierana opłata przekształceniowa, ale przyszłe wypłaty emerytur, tak jak wszystkie inne, będą opodatkowane podatkiem dochodowym.

    Zarządzanie środkami FRD wykonywane będzie przez fundusz inwestycyjny, którego jedynym akcjonariuszem jest Polski Fundusz Rozwoju, w ramach zdywersyfikowanej polityki inwestycyjnej, z korzyścią dla polskiej gospodarki.

    Przechodząc do omówienia głównych założeń projektowanej ustawy, na wstępie należy wskazać, że OFE w dotychczasowej formule zakończą działalność i przekształcą się w fundusze inwestycyjne, które będą zarządzały IKE, na których to IKE znajdują się aktywa poszczególnych ubezpieczonych, pochodzące z ich rachunków w OFE.

    Każdy ubezpieczony będzie miał prawo wyboru. Domyślną opcją będzie przeniesienie środków z OFE na prywatne IKE, z możliwością jego dalszego zasilania, ale już zupełnie dobrowolnego. Jeżeli ubezpieczony przejdzie na IKE, to jego przyszłe składki emerytalne będą ewidencjonowane w proporcji 12,22 na konto podstawowe i 7,3 na subkonto. Natomiast na IKE nie będzie już trafiała przymusowo żadna część składki emerytalnej. Natomiast w przypadku osób, które zdecydują się o przeniesieniu środków z OFE w całości do pierwszego filaru, do ZUS, środki te zostaną zaewidencjonowane na indywidualnych kontach prowadzonych w ZUS, a odpowiadające im aktywa trafią do Funduszu Rezerwy Demograficznej. Informacja o wysokości aktywów przekazanych do FRD zostanie zapisana na koncie danego ubezpieczonego w ZUS, wówczas wszystkie składki emerytalne będą ewidencjonowane w całości na koncie podstawowym. Stan subkonta takiego ubezpieczonego nie będzie już zwiększał się z tytułu wpływów bieżącej składki emerytalnej. Będzie wyłącznie objęty waloryzacją.

    Wyboru pomiędzy IKE a ZUS ubezpieczony będzie mógł dokonać tylko raz - przy okazji wejścia w życie ustawy. W przyszłości nie będzie możliwe przenoszenie środków pochodzących z OFE pomiędzy IKE a ZUS. Dla osób, które dopiero wchodziły do systemu ubezpieczeń społecznych, po wejściu w życie ustawy, składka emerytalna będzie ewidencjonowana już tylko na koncie podstawowym. Przeniesienie środków z OFE na IKE obejmie każdego, kto ma zgromadzone środki w OFE i nie złoży deklaracji o przejściu do ZUS, z wyjątkiem osób, które do dnia 2 października 2021 r. osiągną wiek emerytalny: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Całość środków zgromadzonych w OFE na rachunkach takich osób będzie przekazana do ZUS i zapisana na subkontach tych osób, które istniały w momencie wejścia w życie projektowanej ustawy.

    Nowe IKE powstałe wskutek przeniesienia środków danego ubezpieczonego z OFE w zakresie tych środków, ale już nie dobrowolnych dopłat do jego IKE, będzie funkcjonowało na innych zasadach niż dotychczasowe IKE. Przykładowo środki te będą mogły być wypłacane dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego. Nie będzie konieczności zawierania umowy o prowadzenie IKE, ale też nie będzie można wypowiedzieć czy też rozwiązać umowy w zakresie tych środków. Tak więc środki z IKE powstałego z przekształcenia OFE będą mogły posłużyć ubezpieczonemu dopiero po osiągnięciu przez niego wieku emerytalnego.

    Środki zgromadzone na subkoncie, jak dotychczas, będą podlegały dziedziczeniu analogicznie jak środki z IKE, powstałego z przekształcenia OFE. IKE powstałe wskutek przeniesienia środków danego ubezpieczonego z OFE będzie miało mechanizm zabezpieczający dla osób wchodzących w okres 5 lat do emerytury przed ryzykiem rynku kapitałowego. W ramach nowego IKE będą subfundusze - jeden subfundusz emerytalny powstały z przekształcenia automatycznie OFE, który będzie mógł być inwestowany odważniej w celu pomnażania aktywów, oraz drugi, tzw. subfundusz przedemerytalny, który będzie inwestowany bezpieczniej, co do zasady minimum 85% w obligacje i podobne instrumenty bezpieczne. Gdy oszczędzający osiągnie wiek o 5 lat niższy od wieku emerytalnego, jego środki zgromadzone na nowym IKE będą stopniowo przenoszone, co miesiąc odpowiednia ich część, z subfunduszu emerytalnego na subfundusz przedemerytalny.

    Do IKE powstałego z przekształcenia OFE będzie się dobrowolnie dopłacać w ramach ustawowego limitu dopłat do IKE określonego w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. Tymi środkami posiadacz będzie mógł dysponować, tak jak środkami zgromadzonymi na dotychczasowych IKE.

    Podstawą funkcjonowania przekształconych OFE będzie znowelizowana ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. Przy czym projektowana reforma wymaga także zmian w kilkudziesięciu ustawach bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem OFE i systemem ubezpieczeń społecznych.

    Wypłata środków z IKE pochodzących z przekształcenia z OFE będzie wolna od jakiegokolwiek podatku. Z uwagi natomiast na fakt, że emerytury...

    (Poseł Jakub Rutnicki: 15% już zabieracie, panie ministrze.)

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Panie pośle, proszę nie dyskutować.

    Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:

    Panie pośle, wypłata środków z IKE przekształconych z OFE będzie wolna od jakichkolwiek podatków. Z uwagi natomiast na fakt, że emerytury ZUS są opodatkowane podatkiem dochodowym PIT według stawki 17 i 32%, dla zachowania systemowej spójnośc, należy objąć przenoszone środki z OFE na IKE jednorazową zryczałtowaną opłatą w wysokości 15% wartości środków na rachunku OFE, rozłożoną na dwie raty. Płatnikiem tej opłaty będzie specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty powstały z przekształcenia OFE. Będzie to opłata przekształceniowa niemająca charakteru podatkowego, której beneficjentem będzie Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Pieniądze z OFE pochodzą ze składek emerytalnych i muszą pozostać w obiegu systemu emerytalnego, dlatego środki z opłaty przekształceniowej trafią do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ta opłata jest konsekwencją tego, że wypłaty z nowego IKE będą wolne od wszelkich podatków, czyli wszystkich tych obciążeń, które dzisiaj są związane z wyjściem z systemu publicznego.

    Na koniec trzeba jeszcze raz podkreślić, że nie przewiduje się, aby projektowana ustawa nakładała nowe czy też dodatkowe obowiązki zarówno na płatnika składek, jak i ubezpieczonych w stosunku do obecnie obowiązujących regulacji w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

    Podsumowując, szanowni państwo, przed nami decyzja, przed którą stanie przeszło 15 mln osób, czy chcemy przekazać środki i je sprywatyzować, przekazać tak naprawdę na własne rachunki indywidualnych kont emerytalnych - średnio to jest ponad 10 tys. zł, czy też przekazać je na konta Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a dokładnie do Funduszu Rezerwy Demograficznej, zapisując je na koncie. Mamy nadzieję, że tą ustawą spróbujemy odbudować zaufanie, które Polacy stracili do systemu ubezpieczeń w 2014 r.

    (Poseł Jakub Rutnicki: Tak, okradacie Polaków, wprowadzając 15-procentowy haracz. Okradacie Polaków.)

    Panie marszałku, czy mógłby pan spowodować uspokojenie się pana posła?

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Przepraszam bardzo.

    Panie ministrze, pan chwileczkę poczeka.

    Prosimy nie przeszkadzać panu ministrowi podczas jego wystąpienia. Pan poseł będzie miał szansę odnieść się do niego w swoim wystąpieniu.

    (Poseł Jakub Rutnicki: Panie marszałku, to w imieniu okradanych Polaków.)

    Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:

    Próbujemy tą ustawą odbudować zaufanie do systemu emerytalnego, który został nadwyrężony w 2013 r. i 2014 r. To jest zabezpieczenie Polaków przed powtórką z historii, żeby nie znaleźli się politycy, którzy będą chcieli ze środków Polaków zgromadzonych na OFE łatać dziury budżetowe...

    (Poseł Jakub Rutnicki: Ale wy to robicie.)

    ...co miało miejsce właśnie w 2013 r. i 2014 r. (Poruszenie na sali)

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Przepraszam bardzo.

    Panie pośle...

    Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:

    Szanowni Państwo! Bardzo proszę o merytoryczną debatę w przedmiocie tej ustawy i liczę na jej końcowe poparcie. Bardzo dziękuję.

    (Poseł Izabela Leszczyna: Jak pan nie wie, co mówi, to niech pan nie mówi.)

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.