Zgłoś uwagi

Posłowie Teresa Wargocka, Andrzej Kryj, Marzena Machałek - Pytanie z dnia 20 grudnia 2019 roku.

2. posiedzenie Sejmu IX kadencji
Pytania w sprawach bieżących
 
Posłowie Teresa Wargocka, Andrzej Kryj, Marzena Machałek - PiS
w sprawie wyników badań umiejętności uczniów PISA 2018

Brak odpowiedniej wtyczki Adobe Flash Player

Ściągnij
47 wyświetleń
0

Stenogram

16. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Teresa Wargocka:

    Dziękuję, panie marszałku.

    Badanie PISA organizuje międzynarodowe konsorcjum nadzorowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju oraz przedstawicieli państw członkowskich. To największe badanie umiejętności uczniów na świecie. Badane są umiejętności w zakresie czytania ze zrozumieniem, rozumowania w naukach przyrodniczych oraz rozumowania matematycznego. Badanie jest realizowane co 3 lata. W Polsce po raz pierwszy odbyło się ono w 2000 r. Polską edycję tego badania prowadzi zespół Instytutu Badań Edukacyjnych. Badanie pokazuje poziom i zróżnicowanie umiejętności 15-latków, umiejętności, które rozwijane są w trakcie edukacji szkolnej oraz poza szkołą. W 2018 r. w badaniu uczestniczyło 79 krajów i regionów, a liczba przebadanych uczniów przekroczyła 660 tys. Polskę reprezentowało 5635 uczniów, 15-latków z 227 szkół.

    Pani Minister! Jaki jest poziom umiejętności kluczowych dla przyszłości młodego pokolenia Polaków w badanych obszarach na tle innych państw biorących udział w badaniu?

16. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Marzena Machałek:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście badanie PISA to bardzo ważne badanie międzynarodowe, które angażuje coraz więcej krajów na świecie i, co należy podkreślić, służy przede wszystkim oszacowaniu kompetencji uczniów 15-letnich w zakresie czytania, matematyki i nauk przyrodniczych. Jest cennym źródłem informacji na temat tych umiejętności, a także innych kontekstowych uwarunkowań, które powstawaniu, tworzeniu czy doskonaleniu tych umiejętności służą. I rzeczywiście warto podkreślić, że polscy uczniowie wypadli dużo lepiej w tym badaniu niż w 2015 r. Pamiętamy, że we wszystkich dziedzinach w tym badaniu była kilkunastopunktowa różnica w stosunku do poprzedniego badania, czyli nie dość, że mamy progres, to widać naprawdę duże ˝odbicie się˝ uczniów, jeśli chodzi o problemy, które wyniknęły w 2015 r. I warto byłoby się przyjrzeć przyczynom, które miały wpływ na tamten wynik, a także na ten ostatni.

    Najlepsze nasze wyniki oczywiście znajdują się w światowej czołówce i są powyżej średniej w OECD. Najlepsze wyniki w tym badaniu osiągnęli uczniowie z czterech regionów: Chin, Hongkongu, Singapuru i Makao. W rozumowaniu matematycznym polscy uczniowie wyprzedzają w Unii Europejskiej wszystkich poza młodymi Estończykami, w rozumieniu tekstu polska młodzież zajmuje czwarte miejsce wśród krajów Unii, w rozumowaniu w naukach przyrodniczych jest na trzeciej pozycji. Tu, jak pani poseł podkreśliła, była dobrana grupa badawcza, grupa uczniów spośród wielu, był to proces podwójnego losowania. Wydaje się, że to jest bardzo reprezentatywne badanie.

    I teraz to, co trzeba podkreślić - badanie PISA to badanie umiejętności, a nie systemów edukacji. Badani są piętnastolatkowie latkowie przede wszystkim. I to jest trudne do porównania, jeśli chodzi o systemy, ponieważ sprawdzamy nie systemy, a umiejętności. To jest istotne i to należy podkreślić.

    To, co jest też ważne i co w tej chwili jest analizowane - ten raport składa się z trzech części, te części to są właściwie trzy raporty. Jeden z nich dotyczy tego właśnie, co uczniowie wiedzą, co potrafią zrobić - głównie dotyczy wyników i tego, o czym mówiliśmy. Kolejny mówi o tym, gdzie uczniowie mogą uzyskać sukces dotyczący równości szans w edukacji ze względu na czynniki społeczne, i o tym, jakie znaczenie dla szkolnego życia, dla uczniów mają takie rzeczy, jak klimat szkoły, postrzeganie pracy nauczycieli, relacje uczniowskie, poczucie jakości życia uczniów, przekonania rodziców na temat własnych możliwości rozwojowych dzieci oraz zaangażowanie rodziców w edukację. Innymi słowy, badania PISA to nie tylko wyniki dotyczące tych umiejętności, ale też przyglądanie się, czy są nierówności społeczne, jaka jest jakość życia uczniów, dobrostan, jakie są kompetencje psychospołeczne, style pracy nauczycieli, postawy społeczne wobec uczniów oraz plany i aspiracje zawodowe. Te wszystkie wyniki badania są bardzo istotne dla tworzonej przez rząd strategii umiejętności.

    Powstanie tej strategii koordynuje minister edukacji, a w pracy pomaga nam i wspiera nas OECD. W zasadzie ostatni raport, będący jedną z podstaw tworzenia tej Zintegrowaną Strategii Umiejętności, wskazuje na właściwe kierunki, które obraliśmy, jeśli chodzi o reformę kształcenia zawodowego, branżowego, a także podstaw programowych.

    Chcę też jasno podkreślić, że warto by tutaj zwrócić uwagę, bo o tym nie mówiliśmy, że w Polsce istnieją jeszcze relatywnie duże nierówności społeczne, jeśli chodzi o edukację. Nie są one tak duże jak w Niemczech czy Francji, ale wśród krajów o najwyższych wynikach mamy te nierówności największe. I to jest zadanie, z którym jako system edukacji, jako państwo musimy się mierzyć.

    Ciągle niezmienne jest trochę nie najlepsze postrzeganie klimatu szkoły, czyli polscy uczniowie mają dosyć niskie poczucie przynależności do szkoły i stopień zakorzenienia w środowisku. Polska jest wśród tych krajów, w przypadku których większe poczucie przynależności do szkoły koreluje z niższymi wynikami. To też jest ciekawe. Im większe poczucie przynależności, tym gorszy wynik. To też, myślę, ważna kwestia, zmusza do refleksji.

    Generalnie też takie analizy wskazują, że uczniom dosyć trudno wyjść z kulturowych nisz. Mamy oczywiście najniższy odsetek uczniów z najniższymi umiejętnościami i bardzo wysoki odsetek uczniów z wysokimi umiejętnościami, ale jeśli uczniowie już są w tej grupie o najniższych umiejętnościach, to trudno im z niej wyjść. Jest to często u nas uwarunkowane czynnikami kulturowymi. Zmiana tego stanu to też jest zadanie dla państwa.

16. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Andrzej Kryj:

    Panie Marszałku! Pani Minister! Badanie, o którym mówimy, pokazuje poziom i zróżnicowanie umiejętności piętnastolatków m.in. w dziedzinie rozumowania matematycznego. I rzeczywiście tutaj jest powód do dumy, bo na tle krajów europejskich prezentujemy się doskonale. Nasz wynik to 516 punktów. Lepsi są tylko Estończycy i Holendrzy.

    Ale chciałbym pokazać inną sytuację. Mianowicie ci, którzy poddawani są badaniu PISA, po kilku latach przystępują do egzaminu maturalnego z matematyki. I tu okazuje się, że matematyka to ich pięta achillesowa i przyczyna wielu niepowodzeń maturalnych. 8% licealistów i 16% uczniów techników tej matematyki nie zdaje. Co takiego się dzieje, że uczniowie, którzy świetnie rozumują matematycznie, wykładają się, mówiąc kolokwialnie, na maturze z matematyki i jak temu zaradzić? Dziękuję bardzo.

16. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Marzena Machałek:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie odpowiem na to jednoznacznie. Przyczyn jest wiele, przyczyna jest złożona. Wiemy, że był taki czas, kiedy matematyka nie miała takiej pozycji w szkole. Jest to przedmiot trudny. Jego nauczanie miało niższą rangę, bo nie był to przedmiot obowiązkowy na maturze. Dziś wygląda to inaczej. Też jest kwestia tego, jak i co bada PISA, bo bada taką matematykę upotrzebnioną, która pozwala później odnaleźć się we współczesności, więc jeśli chodzi o porównanie tego do matury, to tak do końca nie da się tego tak złożyć jeden do jednego. Musimy spojrzeć, jak ci obecni uczniowie będą zdawali maturę. Chciałabym jasno powiedzieć, że jesteśmy na etapie badań kontekstowych i uwarunkowań oraz dyskusji i analizy tych badań kontekstowych i dzisiaj nie można powiedzieć, że dane zbierane w ramach PISA pozwalają na jednoznaczne wskazanie przyczyn średniego konkretnego wyniku dla danego kraju. Próba interpretacji każdorazowo wymaga przyglądaniu się kontekstowi kraju. Chciałabym to bardzo jasno powiedzieć. A z matematyką mamy jeszcze dużo pracy, też nad metodą uczenia matematyki, nad przygotowaniem i doskonaleniem nauczycieli.

    Badania PISA, o czym też nie powiedziałam, służą wielu kwestiom. Jeżeli chodzi o doskonalenie naszego systemu edukacji, to chociaż w ramach tego badania nie bada się podstaw programowych, zawsze warto się przyjrzeć tym podstawom, jak również kształceniu nauczycieli. To wszystko jest dla nas dużym i cennym źródłem informacji, natomiast takich badań dotyczących uczniów, którzy zdają maturę, które by tak kompleksowo pokazywały nas na tle innych krajów, nie mamy, więc nie będę tutaj w sposób jednoznaczny mówiła o tym, co jest tu przyczyną, bo to nie jest jedna kwestia. Chcę też powiedzieć, że OECD mocno podkreśla, że celem badania - chciałabym zwrócić na to uwagę - nie jest stworzenie rankingu państw pod względem wyników, ale dostarczenie bogatej wiedzy kontekstowej dla każdego kraju, tak by te krajowe polityki edukacyjne kształtowano w sposób odpowiedzialny i mądry. Dlatego my też bierzemy to pod uwagę, tak jak to już mówiłam, w tworzeniu takiego horyzontalnego dokumentu, jakim jest Zintegrowana Strategia Umiejętności.

    Sensowne jest dyskutowanie o wielu czynnikach warunkujących zmiany wyników, ale gdybyśmy pytali, dlaczego mamy tak dobre wyniki, co na to wpłynęło, to chodzi tu o to, co podkreśla też OECD, że wyniki we wszystkich krajach są skorelowane mocno z rozwojem gospodarczym. Im bogatszy kraj, tym lepsze wyniki. Pozytywne zmiany gospodarcze w Polsce sprzyjają dobrym wynikom edukacyjnym poprzez podniesienie jakości życia. Polityka społeczna ostatnich lat, transfery społeczne pomogły w osiąganiu lepszych wyników (Dzwonek), szczególnie przez uczniów z najbiedniejszych rodzin. Przed nami oczywiście dużo pracy, by te wyniki były coraz lepsze. Budowanie odpowiedzialnej strategii umiejętności i odpowiedzialne wykorzystanie tych środków unijnych w kolejnej perspektywie - przed nami. Tak że dziękuję bardzo. (Oklaski)

Czytaj więcej

Umieść film na stronie
Pliki cookies w naszym serwisie
Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu.
Nie pokazuj więcej tego komunikatu.